در قسمت قبل تاحدودی با فرگیر شدن برنامه‌های اشتراک دو چرخه در مناطقی مانند اروپا آشنا شدید. تفکر اشتراک دوچرخه در شرق آسیا، استرالیا و آمریکا نیز گسترده شده است. Russel Meddin به همراه Paul DeMaio به طرح‌ریزی و نقشه‌برداری برنامه‌های اشتراک دوچرخه می‌پردازند. حتی شهر دبی نیز در فوریه سال ۲۰۱۳ یک برنامه اشتراک دوچرخه را آغاز کرد.

 world-bicycle-sharing-programms-ecogeek-full-report-ecogeek-part2-012013
© Earth Policy Institute تصویر

در آمریکا، جایی که خودرو تاکنون پادشاه حمل و نقل بوده است، اولین برنامه اشتراک دوچرخه‌ی بزرگ از نوع نسل سوم در سال ۲۰۰۹ در مونترال راه‌اندازی شد. این برنامه با ۵۱۲۰ دوچرخه و بیش از ۴۰۰ ایستگاه است و استفاده از این شبکه و مسیرهای دوچرخه بسیار آسان است. تورنتو قصد دارد طرح ۱۰۰۰ دوچرخه‌ای خود را گسترش دهد و ونکور و کلگری  به همراه چند شهر کانادایی دیگر در انتظار راه‌اندازی برنامه های اشتراک دوچرخه در سال‌های آینده هستند.

وقتی مکزیک برنامه اکوبایسی را با ۱۰۰۰ دوچرخه در سال ۲۰۱۰ راه‌اندازی کرد، تعداد عضو‌های سالیانه‌ی آن سریعاً به ۳۰۰۰۰ نفر رسیدند و همچنین تعداد زیادی بودند که در انتظار افزایش ظرفیت این برنامه بودند. این برنامه تاکنون چهار برابر گسترش یافته و به عنوان بزرگ‌ترین برنامه اشتراک دوچرخه در آمریکای لاتین نیز شناخته می‌شود. سائوپائولو در برزیل نیز میزبان تعدادی از برنامه‌های اشتراک دوچرخه است. در بوئنوس آیرس آرژانتین، برنامه‌ای در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرد و در حال حاضر دارای بیش از ۱۲۰۰ دوچرخه برای اشتراک است.  سانتیاگو و شیلی نیز دارای برنامه اشتراک دوچرخه با ۱۸۰ دوچرخه و ۱۸ ایستگاه غیر خودکار در یکی از حومه‌های شهرشان هستند ولی در اواخر سال جاری قصد دارند سیستم اشتراک دوچرخه‌ی خود را در برخی از ایستگاه‌ها اتوماتیک کنند و دوچرخه‌های خود را طی ۴ سال آینده تا ۳۰۰۰ عدد و در ۳۰۰ ایستگاه افزایش دهند.

در میان ایالات آمریکای شمالی، می‌توان گفت تقریباً تمامی شهرها به سراغ برنامه‌ی اشتراک دوچرخه رفته‌اند. تا آوریل ۲۰۱۳ ۲۶ برنامه‌ی عمومی اشتراک دوچرخه‌ی فعال در ایالات متحده وجود داشت که قرار است تا یکی دو سال آینده، این میزان دو برابر شود.

بزرگ‌ترین برنامه اشتراک دوچرخه آمریکا در اوایل ۲۰۱۳، اشتراک دوچرخه‌ی کپیتال با بیش از ۱۸۰۰ دوچرخه بود که در ۲۰۰ ایستگاه در واشنگتن و همسایگانش در حال سرویس دادن بودند. برنامه‌ی اشتراک دوچرخه‌ی دوم، نایس راید مینه‌سوتا با ۱۵۵۰ دوچرخه در ۱۷۰ ایستگاه بود. منطقه‌ی شهری بوستون میزبان ۱۱۰۰ دوچرخه‌ی اشتراکی است. ساحل میامی نیز قصد دارد ۵۰۰ دوچرخه به برنامه‌ی فعلی‌اش که دارای ۱۰۰۰ دوچرخه است، بیفزاید. دنور نیز قصد دارد به برنامه‌اش خود ۵۰۰ تا ۷۰۰ دوچرخه تا پایان امسال بیفزاید که به کاربران امکان مسافرت به برخی از شهرهای دیگر را نیز می‌دهد.

بسیاری از برنامه‌ای اشتراک دوچرخه نیز امسال قصد دارند اطلاعات خود را به صورت آنلاین در اختیار مشتریان و کاربران قرار دهند. نیویورک قصد دارد دوچرخه‌های برنامه‌ی city bike را تا ۵۵۰۰ دستگاه در ۲۹۳ ایستگاه افزایش دهد، درحالی‌که هدف نهایی ۱۰۰۰۰ دستگاه دوچرخه را مد نظر قرار داده است.  شیکاگو، سن‌دیه‌گو، کالیفرنیا و لس‌آنجلس هم دارای برنامه‌های اشتراک دوچرخه هستند و برای گسترش آن‌ها در سال جاری یا سال‌های آینده، اهدافی را دنبال می‌کنند.

طبق گفته‌ی سوزان شاهین و همکارانی در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، قاره آسیا در سال ۱۹۹۹ با یک برنامه‌ی اشتراک دوچرخه در سنگاپور وارد بازی شد که تا سال ۲۰۰۷ دوام آورد. این شهر اکنون دو برنامه‌ی اشتراک دوچرخه دارد: یکی مانند دیگر برنامه‌های رایج است و دیگری توسط یک شرکت اشتراک خودرو مدیریت می‌شود که دوچرخه‌های الکتریکی را به اشتراک می‌گذارد. کره جنوبی بین سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۰ شش برنامه را راه‌اندازی کرد که شامل چانگ‌ون بودند. چانگ‌ون اکنون دارای ۴۶۰۰ دوچرخه است. ژاپن که سابقه طولانی در استفاده از دوچرخه دارد، اکنون دارای ۹ برنامه اشتراک دوچرخه است که کار خود را بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ آغاز کرده‌اند. تایوان به عنوان یک صادر کننده‌ی بزرگ دوچرخه که ایران نیز از دوچرخه‌های آن بی نصیب نیست اکنون دو برنامه‌ی اشتراک دوچرخه دارد. برنامه‌ی اشتراک دوچرخه‌ی کینگدم در چین، یک نمونه‌ی بارز است که می‌تواند به جهانیان نشان دهد که یک برنامه‌ی اشتراک دوچرخه به چه وسعتی می‌تواند دست پیدا کند.

world-bicycle-sharing-programms-ecogeek-full-report-2013-01

در اوایل سال ۲۰۱۳ چین میزبان ۷۹ برنامه‌ با ناوگان عظیم ۳۵۸۰۰۰ دوچرخه‌ بود. شنیده‌ها حاکی از این است که تعداد دوچرخه‌های اشتراکی در چین به زودی به ۱ میلیون دوچرخه خواهند رسید!

world-bicycle-sharing-programms-ecogeek-full-report-ecogeek-part2-02-2013
تصویر© Earth Policy Institute

بزرگ‌ترین برنامه‌ی اشتراک دوچرخه با ۹۰۰۰۰ دوچرخه در ششمین شهر بزرگ چین، ووهان، با ۹ میلیون جمعیت واقع است. ووهان اخیراً ادعا کرده است که منطقه‌ی شماره یک هانگزو دارای ۶۹۷۵۰ دوچرخه است. هانگزو دارای اولین سیستم اشتراک دوچرخه کامپیوتری در سال ۲۰۰۸ بود که با شبکه‌ی مترو و اتوبوس نیز یکپارچه‌سازی شده بود بطوریکه مسافران باید از یک کارت حمل‌ونقل برای همگی روش‌ها استفاده می‌کردند. تا سال ۲۰۲۰ سیستم هانگزو می‌تواند دوچرخه‌هایش را تا ۱۷۵۰۰۰عدد افزایش دهد.

رشد اشتراک دوچرخه و زیرساخت‌های دوچرخه ممکن است بتواند از فراگیری موتوریزه شدن حمل و نقل که منجر به شلوغی چشم‌گیر شهرهای چین شده است بکاهد. در هانگزو پس از اینکه برنامه‌ای با ۲۰۰۰۰ دوچرخه در سال ۲۰۱۱ راه‌اندازی شد، دوچرخه، درصد بیشتری از رفت‌وآمدها را به خود اختصاص داد. در دهه ۱۹۸۰ در پکن، بیش از نیمی از رفت‌و‌آمدها توسط دوچرخه صورت می‌گرفت ولی این میزان در سال ۲۰۰۷ به ۲۳ درصد کاهش پیدا کرد. همچنان که جاده‌های پکن پر از اتومبیل و کامیون است، میانگین سرعت به کمتر از ۲۸ کیلومتر بر ساعت کاهش یافت که این میزان در ۱۹۹۴ برابر ۴۵ کیلومتر بر ساعت بود و پیش بینی می‌شود که این سرعت تا ۲۰۱۵ باز هم کمتر شود.

شهرهای حاوی برنامه‌های اشتراک دوچرخه به این موضوع پی می‌برند که ترویج دوچرخه به عنوان یک وسیله‌ی حمل و نقل سبز می‌تواند منجر به رفت‌و‌آمد آسان‌تر و خیابان‌های امن‌تر برای همه‌ی شهروندان شود. برنامه‌های اشتراک دوچرخه به گونه‌ای طرح‌ریزی می‌شوند تا دسترسی به آن‌ها از طریق خطوط اتوبوس یا مترو آسان‌تر باشد. مشاهده‌ی دوچرخه‌ها در سطح خیابان‌ها همچنین افراد بیشتری را به دوچرخه‌سواری تشویق می‌کند و وقتی آن‌ها یک‌بار راحتی، سرعت و هزینه‌ی پایین این وسیله نقلیه را تجربه کردند، مدافع بهبود هرچه بیشتر زیرساخت‌های دوچرخه سواری می‌شوند.

با توجه به این دو قسمت منتظر شده در اکوگیک، مستحضر هستید که برنامه‌های اشتراک دوچرخه در همه جای دنیا در حال افزایش است، در ایران نیز اصفهان شهری است که در این زمینه پیشتاز است و شهرداری اصفهان در حال احداث خطوط دوچرخه در برخی از خیابان‌های این شهر است. بعید نیست که در شهر شما نیز به زودی چنین برنامه‌هایی راه‌اندازی شوند. امیدواریم که به زودی شاهد اخبار گسترش هرچه بیشتر فرهنگ دوچرخه سواری و حمل‌ونقل سبز در کشورمان و استقبال شما خوانندگان سبز از این طرح‌ها باشیم.

world-bicycle-sharing-programms-ecogeek-full-report-ecogeek-part2-03-2013

مسیر دوچرخه-اصفهان-چهارباغ

اشتراک دوچرخه-اصفهان

اشتراک دوچرخه-اصفهان